ბაზალურუჯრედოვანი კარცინომა (Basal Cell Carcinoma, BCC) არის კანის კიბოს ყველაზე გავრცელებული ფორმა. იგი მიეკუთვნება კანის სიმსივნეებს და ხასიათდება ლოკალურად ინვაზიური ზრდით, რაც ნიშნავს, რომ უმეტეს შემთხვევაში სიმსივნე ვრცელდება ადგილობრივად და იშვიათად იძლევა მეტასტაზებს. BCC-ს ასევე ხშირად მოიხსენიებენ სახელებით — basalioma და rodent ulcer. ამ ტიპის კიბოს დროს შესაძლებელია დროთა განმავლობაში განვითარდეს ერთზე მეტი პირველადი კერა, ამიტომ მნიშვნელოვანია რეგულარული კონტროლი.

ბაზალურუჯრედოვანი კარცინომის განვითარების მთავარი რისკ-ფაქტორია მზის ულტრაიისფერი გამოსხივება. ხანგრძლივი მზის ზემოქმედება, განმეორებითი მზის დამწვრობები და კანის ფოტოდაბერება მნიშვნელოვნად ზრდის დაავადების განვითარების ალბათობას. რისკის ჯგუფში შედიან ღია კანის ფერის, ცისფერი თვალებისა და ღია თმის მქონე ადამიანები, თუმცა BCC შეიძლება განვითარდეს ნებისმიერი კანის ტიპში. დამატებით რისკ-ფაქტორებს მიეკუთვნება ასაკი, წარსულში გადატანილი კანის კიბო, იმუნოსუპრესია, კანის ქრონიკული მექანიკური დაზიანებები, რადიაციული ზემოქმედება და ზოგიერთი გენეტიკური სინდრომი.

კლინიკურად ბაზალურუჯრედოვანი კარცინომა ხშირად ვლინდება როგორც ნელა მზარდი კვანძი ან ლაქა, რომელიც შეიძლება იყოს კანისფერი, ვარდისფერი ან პიგმენტური. დამახასიათებელია მბზინავი ზედაპირი, ცენტრალური ჩაღრმავება ან დაწყლულება, ასევე პერიოდული სისხლდენა. სიმსივნე, როგორც წესი, ნელა პროგრესირებს და იშვიათად წარმოადგენს სიცოცხლისთვის საფრთხეს, თუმცა დროული დიაგნოსტიკა და მკურნალობა აუცილებელია, რათა თავიდან იქნას აცილებული ადგილობრივი ქსოვილების დაზიანება.

არსებობს ბაზალურუჯრედოვანი კარცინომის რამდენიმე კლინიკური ტიპი. ყველაზე გავრცელებულია ნოდულარული ფორმა, რომელიც ხშირად გვხვდება სახის არეში და გამოიხატება მბზინავი, „მარგალიტისებრი“ კვანძით. ასევე გავრცელებულია ზედაპირული ფორმა, რომელიც უფრო ხშირად ვითარდება სხეულის ზედა ნაწილზე და წარმოდგენილია ბრტყელი, ოდნავ ქერცლიანი ლაქის სახით.

ბაზალურუჯრედოვანი კარცინომის ადრეული აღმოჩენა და შესაბამისი მკურნალობა მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს პროგნოზს. კანის ნებისმიერი საეჭვო ცვლილების შემთხვევაში რეკომენდებულია დერმატოლოგის კონსულტაცია და საჭიროებისამებრ შესაბამისი დიაგნოსტიკა